Spreepark, van sprookje tot drugsdeal

Maar voor het ontstaan van het pretpark moeten we terugkeren naar de festiviteiten voor het twintigjarig bestaan van de DDR. Naar aanleiding van die verjaardag opent de communistische regering op 4 oktober 1969 het VEB Kulturpark Berlin in het noorden van Plänterwald vlakbij de rivier de Spree. In zeven maanden trekt de regering het park op en importeert daarvoor ook attracties uit westerse landen. Hoofdattractie is een veertig meter hoog reuzenrad waarop 216 mensen van een zicht op Berlijn kunnen genieten.

In 1989 (voor het ondertussen veertigjarige jubileum van de DDR en in hetzelfde jaar als de val van de Muur), poot de regering er een nieuw, 45 meter hoog rad neer dat vandaag nog altijd in Spreepark staat. Jaarlijks lokt het park ruim anderhalf miljoen bezoekers maar nadat het DDR-regime in elkaar gestuikt is slabakken de bezoekersaantallen tot er in 2001 nog zo’n 400.000 bezoekers langs de kassa passeren.

Hamburge kermis

Na de val van de Muur verzamelt ene Norbert Witte een groep investeerders rond zich in de ondernemingsvorm Spreepark bvba. Witte heeft naam gemaakt in het Hamburgse kermismilieu en is getrouwd met Pia, de dochter van een botskraamuitbater. Ze starten in de jaren zestig met een bescheiden attractie maar na twee decennia huwelijk bezitten ze maar liefst acht attracties en hebben ze veertig werknemers in dienst. In de nacht van 14 augustus 1981 loopt het voor de eerste keer grondig fout in het leven van de Wittes.

Op een van zijn attracties gebeurt een zwaar ongeval waarbij zeven mensen om het leven komen en vijftien inzittenden zwaargewond geraken. Het ongeval gebeurt wanneer de gondels van het rad botsen met een kraan die een kapotte achtbaan van Witte moet herstellen. Hoewel Witte op het moment van het ongeval niet meer aanwezig was bij de attractie, moet hij toch voor de rechtbank verschijnen omdat hij opdracht gaf tot de herstellingswerkzaamheden. Hij wordt tot een jaar celstraf veroordeeld.

Witte trekt na het ongeval met zijn familie ondermeer naar Italië en het voormalige Joegoslavië. Na die omzwervingen slaan de Wittes weer aan het dromen en trekken ze naar Berlijn, het gezin krijgt groen licht van de stad Berlijn om het Spreepark uit te baten. Na een forse uitbreiding (met ondermeer een wildwaterbaan en verschillende achtbanen) heropent het Spreepark in 1992 de deuren.

Parking

Maar de bezoekers blijven uit, volgens Witte zelf omdat de stad Berlijn bezoekers wegjaagt door veel te weinig parkeerplaatsen in de buurt van het pretpark te voorzien en meer parkeerwachters op pad te sturen om foutparkeerders in de buurt te beboeten dan dat er personeel in het pretpark werkt. Maar volgens de stad Berlijn is het bos beschermd en mag het dus niet zomaar bomen omhakken om parkeerplaatsen aan te leggen.

Critici wijzen dan weer op de veel te enthousiaste investeringen van Witte die te hoge verwachtingen zou koesteren met het Spreepark. Door de tegenvallende bezoekerscijfers trekt Witte de prijzen van de toegangskaartjes verder op, waardoor nog meer bezoekers wegblijven. Hoe het ook zijn: tegen 2001 zijn de schulden opgelopen tot 11 miljoen euro en Spreepark lijkt in hoge versnelling op het faillissement af te stevenen.

Lunapark

Witte heeft een plan B in gedachten: hij wil in de Peruaanse hoofdstad Lima een nieuw pretpark uit de grond stappen: Lunapark. Hij vertrekt in januari 2002 halsoverkop met zijn familie naar Peru met in zijn kielzog twintig containers met attracties uit het Spreepark waaronder het vliegend tapijt en een volledige achtbaan.

De attracties blijven negen maanden lang geblokkeerd staan in de Peruaanse haven. De attracties gaan daardoor niet alleen kapot, er verdwijnen ook allerlei onderdelen en Witte moet alsmaar opnieuw opslagruimte betalen en geld uittrekken voor herstellingen, huur en omkooppraktijken. Zijn Peruaanse kennissen, waar hij almaar nieuwe leningen moet bij aangaan, blijken uit het drugsmilieu afkomstig te zijn. Het gezin Witte trekt ondertussen ontgoocheld terug naar Duitsland, enkel vader en zoon Witte blijven in Peru.

Vliegend tapijt

Om alle schulden te kunnen terugbetalen stellen de maffiosi een deal voor: ze zullen de schulden van Witte kwijtschelden op voorwaarde dat hij 181 kilogram cocaïne, met een marktwaarde van zowat 15 miljoen euro, naar Europa smokkelt. Het goedje wordt in de 12 meter lange mast van het vliegend tapijt verstopt en moet op een schip naar Nederland gezet worden.

De stress rond de deal doen het hart van vader Witte geen goed: hij vliegt terug naar Duitsland om zich te laten verzorgen en zoon Marcel Witte, die niets te maken heeft met de deal en amper weet hoe de vork in de steel zit, moet als 'onderpand' in Peru blijven van de drugsmaffia. Wat Witte niet weet, is dat er een Peruaanse geheim agent in het complot betrokken is.

Op 5 november 2003 ontspoort het plannetje wanneer de drugs in de haven van Lima onderschept worden. De 23-jarige zoon van Witte wordt opgepakt, ook vader Witte wordt opgepakt, weliswaar in Duitsland, krijgt zeven jaar cel maar moet er slechts vier daarvan uitzitten. In mei 2008 is Witte terug op vrije voeten wegens goed gedrag. Zoon Marcel wordt in 2006 in Peru veroordeeld tot een celstraf van 20 jaar in een Peruaanse cel in één van die gevangenissen waar je liever niet komt: in het gebouw is er plaats voor 500 gevangenen, er zitten er 3.000.

Scheiding en verval

Europeanen die er willen overleven moeten een cel 'kopen' van 715 euro en maandelijks 180 euro huurgeld betalen, iets wat moeder Pia ophoest, schrijft het Duitse blad Der Spiegel. Norberts vrouw kan haar man niet vergeven en vraagt de scheiding aan.

Ondertussen slaat het verval toe in het Spreepark. Het park is sinds 2002 niet meer geopend voor bezoekers en wordt in augustus van dat jaar failliet verklaard. Verschillende investeerders maakten plannen bekend met Spreepark, maar tot op heden is er nog geen verandering in zicht. Witte zelf liet in 2009 weten dat hij het park wilde heropenen en dat hij de attracties een voor een opnieuw in gang wilde zwengelen. Maar ondermeer het reuzenrad is zwaar beschadigd geraakt.

Vraag is dus maar of het Spreepark ooit nog de deuren opent. Het park is wel een geliefd decor geworden voor de opnames van videoclips en films. Zo spelen fragmenten van de film Hanna zich in het park af. Met het park zelf kan je via geleide bezoeken kennismaken.

Plopsaland

In januari 2013 citeert de Duitse krant Tagesspiegel bronnen die zeggen dat de Belgische groep Studio 100 (eigenaar van ondermeer Plopsaland) geïnteresseerd is in Spreepark. Daarmee zou het bedrijf niet aan haar proefstuk toe zijn in Duitsland: het nam in 2010 al het Holiday Park over in Haßloch.