Locaties op kaart

Ontdek industrieel erfgoed en andere blikvangers op de erfgoedkaart. Deze kaart bevat zowel herbestemde monumenten als intussen afgebroken locaties.

Luchthaven Friedrichsfelde en rangeerstation Wuhlheide

Karlshorst heeft niet alleen een voormalige luchthaven in petto, maar ook een tot een landschapspark omgetoverd rangeerstation en een verdwenen zeppelinloods.

Borsig

In 1837 stampte August Borsig aan de Chausseestraße in Berlijn een werkplaats uit de grond waar hij drie jaar later zijn eerste locomotief in elkaar schroefde, de eerste van vele.

Kesselhaus Herzberge

In het landschapspark Herzberge, een groene oase in de Berlijnse wijk Lichtenberg, streek eind negentiende eeuw het evangelisch ziekenhuis Koningin Elisabeth neer dat werd opgewarmd vanuit een apart ketelhuis.

Anhalter Bahnhof

Rond 1880 was het Berlijnse kopstation Anhalter Bahnhof een van de grootste stations van Europa, maar schade tijdens de Tweede Wereldoorlog en de splitsing van Berlijn gaven het station de genadeslag.

Charbonnage de Gosson-Kessales

Twee terrils met een gezamenlijke oppervlakte van 40 hectare zijn zowat de enige sporen die de steenkoolmijn van Gosson-Kessales heeft achtergelaten in het Luikse landschap.

Tunnel van Dalhem

Dwars door de rotspartij waarop de kasteelruïne van de graven van Dalhem rust, werd begin twintigste eeuw een ruim 140 meter lange tunnel uitgegraven voor de aanleg van buurtspoorweg 466 tussen Luik en 's-Gravenvoeren.

Tintern Abbey

Aan de oevers van de Wye in Wales rust de kloosterruïne van Tintern Abbey. Net zoals de abdij van Villers-la-Ville in ons land, werd Tintern Abbey bevolkt door monniken van de Cisterciënzer Orde. 

Westwall in Aken

In aanloop naar de Tweede Wereldoorlog gaf Adolf Hitler opdracht voor de bouw van een verdedigingslijn in het westen van het land, de zogenaamde Westwall. Onder meer in het Duitse Aken vind je nog honderden meters tankversperringen terug.

Spoorlijn 150

Eind negentiende eeuw werd tussen Tamines en Mettet, beiden in de provincie Namen, spoorlijn 150 aangelegd. Treinen rijden er al sinds de jaren zestig niet meer, wel nog fietsen.

Seeflugstation Flandern II

De Spuikom in Oostende veranderde tijdens de Eerste Wereldoorlog in een militaire luchtmachtbasis. Het Duitse leger stampte er begin 1917 namelijk het Seeflugstation Flandern II uit de grond om de haven van Oostende te verdedigen tegen Engelse aanvallen.

Centrale van Langerbrugge

Luttele maanden voordat de Eerste Wereldoorlog uitbrak, begon de elektriciteitscentrale van Langerbrugge stroom te produceren 'om de omliggende gemeenten met het elektrisch licht te begiftigen'.

De Galge

Te midden van weides en maïsvelden schoot anderhalve eeuw geleden een neogotische arcade uit de grond, de 'Uitkijk', in de volksmond beter bekend als 'de Galge'.

Flaktürme in Berlijn

In de nacht van 25 op 26 april 1940 waagde de Britse Royal Air Force zich in het hol van de leeuw en bombardeerde hij de Duitse hoofdstad Berlijn.

Odes aan John Cockerill

John Cockerill (en de rest van zijn familie) joegen België, Nederland, Pruisen en Frankrijk begin 19e eeuw het tijdperk van de industriële revolutie in. In het straatbeeld van Seraing en Brussel duiken nog verschillende beelden op die de 'vader van de arbeiders' eert.

Leisteengroeve Saint-Quentin in Rimogne

Met de sluiting van de ijzeren schachtbok van Saint-Quentin in 1971 kwam ook een einde aan de ontginning van leisteen in het Franse Rimogne.

Lucifers, tabak en textiel rond Ninove

Wie Ninove zegt, zegt lucifers. De Ninovieters waren de belangrijkste lucifermakers van België en wie geen stekskes maakte, ging aan de slag in de textielindustrie langs de Dender of pendelde naar de Borinage.

De Kring in Waterschei

De uitrol van het Limburgse mijnbekken ging niet alleen gepaard met de aanleg van spoorwegen, de oprichting van mijngebouwen en hele tuinwijken, ook gemeenschappelijke voorzieningen zagen het licht, zoals zaal De Kring in Waterschei.

Koninklijk salon in station Brussel-Centraal

Een houten deur met daarboven het Belgische wapenschild en de leuze 'L'Union fait la Force' verbergt het koninklijk salon, een afzonderlijke wachtruimte voor de koning in het station Brussel-Centraal.

Industrieel erfgoed langs de Dender

De Dender stort je van een industrieel landschap in Aalst vol textielfabrieken, mouterijen en silo's tot in een groene oase waar ophaalbruggen en sluizen de cadans aangeven.

Serres van de Tuinier

In de schaduw van het koninklijk domein van Laken liet koning Leopold II eind 19e eeuw de serres van Stuyvenberg bouwen van waaruit hij à volonté bloemen en planten kon laten aanrukken om de koninklijke verblijven op te fleuren.

Spoorwegverleden in Erpe-Mere

Het dorpsgezicht van Erpe-Mere veranderde in 1876 voorgoed met de aanleg van spoorlijn 82 tussen Aalst en Ronse, een van de drie lijnen waarmee de landelijke gemeente is doorzeefd. Plots verschenen stations, sporen en bruggen tussen de velden.

Spoorwegverleden in Lede

Het Oost-Vlaamse Lede werd op 1 mei 1856 uit zijn slaap gewiegd met de opening van spoorlijn 50 tussen Brussel en Gent. Voortaan was de landelijke gemeente 'op slechts een stoomwolk van Brussel verwijderd' en dat lokte industrie, arbeiders en een koninklijke stichting naar Lede.

Aquaduct van Aguas Livres

Een 941 meter lang aquaduct strekt zich uit over de vallei van Alcântara in de Portugese hoofdstad Lissabon.

Vuurpomp in Jemeppe-sur-Meuse

De geïmproviseerde parkeerplaats en afvalberg aan Rue Mabotte in Jemeppe-sur-Meuse doen niet meteen vermoeden dat er op deze plaats exact driehonderd jaar geleden geschiedenis werd geschreven.

Wuppertaler Schwebebahn

De origineelste vorm van openbaar vervoer vind je in de Duitse stad Wuppertal. Boven de rivier de Wupper zweeft al meer dan honderd jaar de Schwebebahn.

Spoorlijn 87

De voormalige spoorlijn 87 stort zich vanaf Doornik over de taalgrens in Ronse tot in het Henegouwse Bassilly.

Zinkmijn van Plombières

De broers Charles James en John Cockerill vingen in 1825 een concessie van de Nederlandse koning Willem I om in Plombières op zoek te gaan naar looderts.

Prinsenkasteel in Grimbergen

De Heren van Grimbergen, het adelijke geslacht de Mérode, Van Glymes en Van der Aa. Aan bewoners met een eigen wapenschild geen gebrek in het Prinsenkasteel van Grimbergen.

Molens van Deinze

De bakstenen torens van maalderij Dossche flankeren de boorden van de Leie in Deinze. Tot 2019 werden er bakkerijgrondstoffen geproduceerd.

Fort de Boncelles

Een betonnen ventilatietoren te midden van een weide is het enige wat de aanwezigheid van het fort de Boncelles verklapt in Seraing.

Spoorlijn 115

27 meter boven Chaussée d'Alsemberg hangt het viaduct van Estrée: een verlaten spoorbrug waar al meer dan veertig jaar geen treinen meer over rijden.

Legertanks in Brander Wald

Op een boogscheut van het Duitse Aken ligt Brander Wald, een heide en militair gebied waar je wrakken terugvindt van Amerikaanse tanks.

Kerkhof van Laken

Ruim driehonderd meter ondergrondse grafgalerijen strekken zich uit onder het kerkhof van Laken.

Kolenwasserij van Beringen

De toekomst van een deel van de vervallen kolenwasserij van Beringen staat op het spel.

Antitankgracht

Een 33 kilometer lange gracht zigzagt van Stabroek tot aan het Albertkanaal in Antwerpen. Wat op het eerste gezicht op een reepje natuur lijkt, was oorspronkelijk bedoeld om Duitse tanks staande te houden.

Oude veerhaven in Sassnitz

De veerhaven in Sassnitz was jarenlang een van de zwaar bewaakte grensovergangen van de DDR, de Duitse Democratische Republiek.

Lenindenkmal in Sassnitz

Een monument in rood graniet aan de vroegere veerhaven van Sassnitz verraadt er de doortocht van Vladimir Lenin.

V1-basis in Proven

Onder de kruinen van het Canadabos in Poperinge schuilt een geheime V1-lanceerbasis uit de Tweede Wereldoorlog.

Forges de Clabecq Vilvoorde

Het heeft veel weg van een stukje ongerepte natuur maar schijn bedriegt: op een groene heide langs het kanaal werd in 1912 de Fours à Coke de Vilvorde uit de grond gestampt.

Boucle Noire

Oude terrils beklimmen en industrieel erfgoed verkennen tijdens een 23 kilometer lange wandeltocht door Charleroi: dat kan met 'la Boucle Noire', een aftakking van het mijnwerkerspad GR412.

Leisteengroeve Linglé

De flank van het bos van Cul du Mont is bezaaid met ruïnes van de leisteengroeve Linglé.

Talonfabriek Muylaert

Een geniale uitvinder maakte van Zwevezele het epicentrum van de talonindustrie. Zijn naam? Marcel Muylaert.

Houtdok met havenkraan

In het leeggelopen havengebied rond de Gentse havendokken is sinds 2004 een stadsvernieuwingsproject op gang getrokken.

Moderne Tuin Expo 58

Geperforeerde muren, trappen en zitbankjes in een bosje herinneren aan de wereldtentoonstelling van 1958.

Malakofftoren Lembeek

Europese tuinen en parken werden vanaf de 18e eeuw overspoeld door follies: nutteloze gebouwen met als enige doel een decoratieve functie. Denk aan namaakgrotten, ruïnes van tempels, abdijen of kastelen.

Spoorlijn 241

In Ressaix vind je nog enkele relicten terug van spoorlijn 241 die aftakte vanaf het station van Leval tot aan de steenkoolmijnen in Péronnes-lez-Binche.

Station Leval

Na jaren leegstand, vandalisme en brandstichtingen kan je het station van Leval vandaag door een ringetje halen.

Pratobello

Voorjaar 1969. De straten van Orgosolo worden behangen met affiches van de Italiaanse regering. Herders en boeren worden gesommeerd de weides rond Pratobello, vlak bij Orgosolo, te verlaten.

Leegstaande kalksteenfabriek

Het Supramontegebergte in Sardinië is niet alleen bezaaid met sporen van onze voorouders uit het Mesolithicum en het Neolithicum, ook de moderne mens heeft er zijn stempel gedrukt.

Spoorbrug d'Allain

De 49 meter lange "Pont d'Allain" overbrugt de Schelde in Chercq bij Doornik.

Fort Eben-Emael

Met zijn 17 aan elkaar geknoopte bunkers werd het fort van Eben-Emael als oninneembaar beschouwd. Of zo dacht het Belgisch leger er toch over.

SAMGA

In de Antwerpse haven is de afbraak van de betonnen graansilo van het SAMGA-complex volop bezig.

Volkshuis Horta

Een rij stenen snijdt het wijkpark "De Porre" in Gentbrugge in tweeën. Wie iets dichter kijkt, ziet al snel dat sommige stenen genummerd zijn en andere een wel heel elegante vorm hebben. Dit is meer dan een hoop oude stenen.

Chantier Naval de Rupelmonde

Het Waasland was ooit een broeinest van scheepswerven. De laatst actieve werf, de Chantier Naval de Rupelmonde, sloot in 1996 de deuren.

Abdij van Villers

In de vallei van de rivier de Thyle stroomde een groepje monniken in 1146 samen om de abdij van Villers uit de grond te stampen.

De Porre

Flanellen lakens, katoenen pyjama's en overhemden uit textielbedrijf De Porre vlogen naar alle hoeken van de wereld, waar ze in chique boetieks eindigden. Want katoen van De Porre, dat was kwaliteit.

Leisteengroeve Dinorwic

Eeuwenlang klopten en boorden steenhouwers leistenen los in de steengroeves van Wales, zoals in Dinorwic. Dit was ooit de tweede grootste leisteengroeve ter wereld.

Gairo Vecchio

Aardverschuivingen en overstromingen hebben de inwoners van Gairo uit hun steeds gammelere huisjes verjaagd.

Blauwe havenkraan en grindbakken

Langs het oude Handelsdok in Gent vind je nog een 150 meter lange, betonnen zandbak.

Forges de la Providence

Waals erfgoed minister Valérie De Bue heeft de knoop ontward: hoogoven 4 in Charleroi wordt niet beschermd.

Miniera di Monteponi

150 jaar zinkverwerking heeft zijn sporen nagelaten in het Italiaanse Monteponi: de aarde kleurt rood en de heuvelflanken zijn gegarneerd met ruïnes van de Miniera di Monteponi.

Vapeurbrug in Moerbeke

Boven de Moervaart in Moerbeke zweeft nog een van de laatste herinneringen aan spoorlijn 77A tussen Lokeren en Zelzate.

Stazione di Tirso

Ooit was het station van Tirso een belangrijk spoorknooppunt van waar je naar alle hoeken van Sardinië kon reizen. Nu is het een niemandsland.

Moerman Frères

Een volledig stratenblok was tot in 2010 ingepalmd door de ververij en weverij van Moerman Frères.

Tissage Mécanique Vandendaele

Op een steenworp van het centrum van Ronse ligt de Tissage Mécanique Vandendaele, een van de eerste gemechaniseerde weverijen van de gemeente, zoals de naam al verraadt.

Loodsen Voorhavenkaai

Een jaar of tien geleden stonden ze er zo bij, de drie loodsen aan de Voorhavenkaai. Intussen zijn ze een voor een opgeknapt.

Fort van Brasschaat

Een militaire spoorlijn, een vervallen monument en een antitankgracht omgorden de ruïnes van het fort van Brasschaat.

Laveria Lamarmora

De neomiddeleeuwse wasserij van Lamarmora beklimt de steile kustwanden van Masua in Sardinië.

Wachttoren Berlijnse Muur

Dicht bij Potsdamer Platz verschuilt zich een wachttoren van de eerste generatie tussen de wolkenkrabbers.

Teintureries Belges

Spinnerijen, weverijen, ververijen en twijnderijen: in Ronse struikel je over de restanten van het textielverleden.

Miniera di Montevecchio

Midden 19de eeuw groeide het beboste niemandsland rond Montevecchio uit tot een van de grootste mijnimperia van Sardinië.

V3-basis van Mimoyecques

In Mimoyecques, aan de rand van Calais, groeven dwangarbeiders vanaf september 1943 een reusachtig ondergronds tunnelcomplex uit.

De Nieuwe Molens

Langs het Verbindingskanaal in Gent rees eind 19de eeuw een bakstenen complex uit de grond waar graan vermalen werd.

Gasometer Schöneberg

Tot halfweg de 20ste eeuw stootte je in elke stad op een gasmeter. Nu zijn die metalen skeletten grotendeels verdwenen uit het straatbeeld.

Villaggio Asproni

Er waait een doodse stilte door de straten van het mijndorp Asproni. Halfweg de twintigste eeuw trok de laatste inwoner hier de deur achter zich dicht.

Pêchon in Couillet

Twee metalen schachtbokken verheffen zich boven de rijhuizen langs de Rue de Marcinelle in Charleroi.

Scheve toren van Oye

Met een vuurleidingspost in de vorm van een kerktoren vlakbij Oye, zette het Duitse leger de geallieerden op het verkeerde been.

Luchthaven Arbatax

De 1,5 kilometer lange start- en landingsbaan van de luchthaven van Tortoli-Arabatax eindigt op luttele meters voor het strand van San Gemiliano.

Batterie Waldam

In de duinen van Fort Vert, dicht bij Calais, vertimmerde de Duitse "Organisation Todt" tijdens de Tweede Wereldoorlog een Franse artilleriebatterij.

Veldbatterij Bamburg

Landinwaarts, tussen een kudde Westendse koeien, huist de veldbatterij Bamburg, een onderdeel van de Duitse Atlantikwall.

Batterie Zuydcoote

Scheefgezakte bunkers, losgeslagen funderingen, ingestorte muurtjes: het strand tussen Leffrinckoucke en Zuydcoote lijkt wel een stortplaats van bunkers.

Batterie Todt

Net onder Wissant, in Audinghen, gaan we op zoek naar de Batterie Todt. De zware kanonnen in deze vier kanjers hadden een bereik van 55 kilometer, net ver genoeg om Engeland te treffen.

Carbonia

In het gat van pluto rees in 1938 de stad Carbonia op. Een treffender naam was moeilijk te bedenken: alles stond hier in het teken van de steenkoolmijn, het eerste dat je ziet als je de stad binnenrijdt.

ENCI

Net geen honderd jaar nadat ENCI kalksteen begon te winnen uit de Sint-Pietersberg, wordt de groeve teruggegeven aan de natuur.

Tejo stroomcentrale

Stroom voor de elektrische tram, straatverlichting en fabrieken in en rond Lissabon: de thermoelektrische centrale van Tejo vormde een belangrijke hoeksteen voor de ontwikkeling van de Portugese hoofdstad Lissabon.

Sardo Calce

Een kalkstenen massief van twintig kilometer lang: meer was er niet nodig om kalkfabrieken en steengroeven naar het eiland Sardinië te lokken.

Pont des Trous

Na jarenlang verzet is de afbraak begonnen van de Pont des Trous in Doornik: een militaire rivierbrug van eind 13de eeuw boven de Schelde.

Sa Macchina Beccia

Van ver lijkt de ruïne van Sa Macchina Beccia op een sprookjeskasteel met zijn kantelen, toren en rondboogvensters. Maar dat is het niet.

Directeurswoning Omodeo

Het stuwmeer van Omodeo in Sardinië geeft bij langdurige droogte zijn geheimen prijs.

Aurora

Aan de voet van de heuvelgordel rond Siniscola in Sardinië spreiden zich de resten uit van de marmer- en granietfabriek Aurora uit.

Seddas Moddizzis

De bodem van Sardinië bulkt van de delfstoffen en dat was in de heuvels bij het dorpje Gonnesa niet anders. Halfweg 19de eeuw ontdekten enkele ondernemers er zinkerts.

Foxtrot in Zeebrugge

De Foxtrot, een onderzeeër van de Russische marine, verdwijnt voorgoed uit het Albert II-dok in Zeebrugge.

MS Dr. Ingrid Wengler

In de Berlijnse Oosthaven dobbert al een kwart eeuw een halfverzonken schip, verroest, beschilderd en compleet geplunderd.

Station Mittenwalde Ost

Hoewel je ooit vanuit het station Mittenwalde Ost tot in Berlijn en Zossen kon pendelen, maken de locomotieven nu pas op de plaats.

Onafgewerkte A103

In plaats van voorbijrazende auto's en vrachtwagens, groeit er gras, bomen en struiken op de A103-snelweg in het Berlijnse Schöneberg.

Marina Towers Observatory

Wales' grootste optische telescoop stond sinds de jaren 90 aan de kustlijn van Swansea. Maar toen de gemeente de huur verhoogde, was het gedaan met naar de sterren te kijken.

Concentratiekamp Luna

In de Schönholzer Heide strekt een 40 meter lange bunker zich uit tussen de bomen: het laatste spoor van het concentratiekamp Luna.

Tour et Taxis

Honderden arbeiders en bedienden krioelden honderd jaar geleden door elkaar op de perrons van het goederenstation Tour & Taxis aan de Havenlaan in Brussel.

Manufacture Boch

Een blauw gebloemd servies van Boch uit La Louvière stond jarenlang met stip op één op huwelijkslijsten. Maar na een stoet van overnames ging de keramiekfabriek in 2011 definitief kopje onder.

Tour de la Famenne

Een 75 meter hoge toren beheerst de horizon van Marche-en-Famenne. Sinds begin jaren 70 kon je in het topje van de toren terecht voor een hap of drankje.

Glijbanen Marche-en-Famenne

Halfweg de N4, de langste nationale weg van België, even uitblazen? Dat kon in de waterglijbanen bij Marche-en-Famenne.

Expo 35 in Brussel

Het Eeuwfeestpaleis, een cadeautje voor de honderdste verjaardag van België, was in 1935 het brandpunt van de wereldtentoonstelling, zoals het jaartal in de frontons verklapt.

Wereldvakbeurs in Berlijn

De Wereldvakbeurs palmde in 1879 het Duitse Berlijn in. Vlakbij het station Hauptbahnhof vinden we nog het enige restant ervan terug: een schots en scheve trappartij.

Expo 58 in Brussel

Expo 58 heeft op alle mogelijke manieren zijn stempel gedrukt op Brussel. Denk maar aan de heraanleg van de Kleine Ring en het Atomium. Maar wat blijft er nog van over op het terrein van de wereldtentoonstelling zelf?

Etablissements Kuhlmann

Chemiebedrijf Kuhlmann in de Gentse haven ging in 2009 op de fles, net geen 100 jaar na zijn oprichting.

Bruggen van Bohan en Membre

De eerste trams ratelden in 1935 over het viaduct van Bohan. Eindelijk, want de plannen lagen als sinds 1913 klaar.

Prosper Schacht X

Om de zoveel minuten zag je de schachtwielen nog draaien boven de Prospermijn in het Duitse Bottrop. Dat is verleden tijd: op 21 december 2018 sloot Prosper, de laatste actieve mijn van het Ruhrgebied.

Liesenbrücken

Over een dubbelsporige brug donderden ooit de treinen tussen Berlijn en het Poolse Szczecin voorbij. Twee nieuwe bruggen maakten het oude monument in 1952 werkloos.

Beelitz Heilstätten

Eind 19de eeuw hield de longziekte tuberculose lelijk huis in Berlijn. Daar zagen ze de besmettelijke patiënten liever gaan dan komen. Aan de rand van Berlijn werd daarom in 1898 het sanatorium Beelitz Heilstätten opgetrokken.

Oradour-sur-Glane

Zaterdag 10 juni 1944, luttele dagen na de landing van de geallieerden in Normandië. Majoor Diekmann en zijn Waffen SS'ers marcheerden kort na de middag het Franse dorpje Oradour-sur-Glane binnen. 

Gare internationale de Canfranc

Een 240 meter lang station vormde de kers op de taart van een spoorlijn die het Franse Pau aan Jaca in Spanje breide.

 

Jánovas

Op 4 februari 1966 stormde een medewerker van stroombedrijf Iberduero het schooltje van Jánovas binnen. Hij sleurde de lerares bij haar haren naar buiten en zette de getraumatiseerde kinderen op straat.

Oostende Radio

De oude masten van het zendstation in Middelkerke hebben te koop gestaan, maar het was niet dringen geblazen.

Vismijn Oostende

De dagen van de Oostendse vismijn zijn geteld. De stad wil de vismijn grotendeels slopen en vervangen door een nieuwbouw.

Pakwagens type PW-D

Drie omgebouwde goederenwagons van de Belgische Spoorwegen stonden jarenlang op een zijspoor geparkeerd in een uithoek van het land.

Compagnie des Bronzes de Bruxelles

Het ruiterstandbeeld van koning Leopold II op de Troonplaats, Brabo in Antwerpen en Manneken Pis: een voor een bronzen monumenten die de "Compagnie des Bronzes de Bruxelles" heeft gegoten.

Zonnebeke Church Dugout

Tientallen ondergrondse schuilplaatsen heeft het Britse leger uitgegraven tijdens de Eerste Wereldoorlog. Eén van die dugouts bevindt zich onder de kerk van Zonnebeke.

Zeche Pluto-Wilhelm

De schachtbok boven de mijn Pluto-Wilhelm in het Duitse Ruhrgebied doet meteen denken aan de tot werelderfgoed uitgeroepen Zollverein in Essen. Deze dubbelganger ervan wordt met sloop bedreigd.

Vallone dei Mulini

Vlakbij het centrum van het Italiaanse Sorrento ligt de Vallone dei Mulini: een overwoekerde vallei vol ruïnes van oude fabrieken.

Fief de Lambrechies

Wie mijnramp zegt, zegt Marcinelle. In de steenkoolmijn van Bois du Cazier komen op 8 augustus 1956 262 mijnwerkers om het leven. Het is de grootste mijnramp uit de Belgische geschiedenis, maar zeker niet de enige.

Scheepsliften op het Centrumkanaal

De 4 scheepsliften op het Centrumkanaal in Henegouwen overbruggen samen een hoogteverschil van 68 meter.

Motodrom Gelsenkirchen

Tot diep in de jaren 80 zijn raceauto's de baas op de ovaalvormige Almaring, een 750 meter lang circuit in het Duitse Ruhrgebied. 

Héribus

Aan de rand van Bergen ligt de terril Héribus, de 138 meter hoge steenberg naast de gelijknamige koolmijn die hier tot 1968 actief was.

 

Douanecomplex Callicanes

620 kilometer grens scheidt ons land van Frankrijk. Een grens die je nu achteloos kunt oversteken. Dat was ooit anders.

MV Crested Eagle

De kaskraker Dunkirk vertelt het verhaal van de tumultueuze vlucht van meer dan 300.000 Britse, Franse en Belgische soldaten uit Duinkerke bij het begin van de Tweede Wereldoorlog.

Cartiera Nolli

Naast zon, zee en strand heeft het Italiaanse kustplaatsje Amalfi ook industriële ruïnes in petto.

Zeche Ewald

3 opvallende schachten uit 3 verschillende perioden prijken broederlijk naast elkaar in de Duitse steenkoolmijn Ewald, die in 2000 sluit.

Sonart Studio's

Bingewatchen deden je grootouders in de jaren 60 met de rechtbankserie "Beschuldigde, Sta op." Elke bijna 2 uur durende aflevering werd ingeblikt in de tot televisiestudio gepromoveerde bioscoop Sonart Studio. Maar hoe kwam de BRT daar terecht?

Kokerei Alma

Van de cokesfabriek Alma in het Duitse Gelsenkirchen zijn alleen de administratieve gebouwen behouden, toch herken je er nog de hand in van industriearchitect Fritz Schupp.

Steenkoolcentrale van Ruien

Twee dagen na de aankondiging van de Amerikaanse president Trump om uit het klimaatakkoord van Parijs te stappen, knalt in eigen land de steenkoolcentrale van Ruien tegen de grond.

Kokerei Zollverein

In 1993 is de cokesfabriek "Kokerei Zollverein" al aan het einde van zijn Latijn: de staalcrisis van de jaren 90 doet de vraag naar cokes wegsmelten.

Schakelgebouw Schalker Verein

De ruïnes van het schakelgebouw maken deel uit van de gesloopte staalfabriek Schalker Verein in het Duitse Gelsenkirchen.

Erts- en kolenbunkers Schalker Verein

240 meter lang en 12 meter hoog is deze massieve blok beton. Ooit vormde het de voorraadkast met ertsen en steenkool voor de staalfabriek Schalker Verein, nu liggen er zonnepanelen op het dak ervan.

Le petit Martinet

Je moet er eerst voor door een akker, stekende braamstruiken en een bandenstort waden, maar dan sta je wel aan een van de enige betonnen schachtbokken die Charleroi rijk is: le petit Martinet.

Le Martinet

Steenkoolmijn Martinet in Charleroi is slechts een schim meer van zichzelf. Begin 20ste eeuw groeide le Martinet nochtans uit tot een van de koplopers in de Europese industrie.

Tower Colliery

Oud-mijnwerker Glyn Roberts neemt ons mee op sleeptouw door Tower Colliery, de steenkoolmijn waar hij sinds de jaren 60 werkte. Hij zag de ene na de andere mijn sluiten in Zuid-Wales en in 1994 luidden ook de doodsklokken boven Tower Colliery.

Kabelbaan kopermijn

Een krakkemikkige kabelbaan uit 1927 is het enige wat herinnert aan de kopermijn Cwym Bychan in Wales.

Hoogoven 6 in Seraing

Met de dynamitering van hoogoven 6 is een van de laatste restanten van de Luikse staalindustrie uit het straatbeeld gewist.

Lenindenkmal

19 april 1970. Het DDR-regime onthult bijna exact 100 jaar na de geboorte van Lenin een monument ter ere van de Russische leider op -hoe kan het ook anders- de Leninplatz in Oost-Berlijn.

Wegrestaurant Botnsskáli

Ooit was het verlaten wegrestaurant Botnsskáli een van de populairste stopplaatsen langs de drukbereden ringweg in IJsland. Nu stopt er geen kat meer op deze godvergeten plaats.

Steenkoolmijn van Beringen

Met zijn twee schachtbokken, watertorens, badzalen, kolenwasserijen en losvloeren is de steenkoolmijn van Beringen de meest complete mijnsite van Limburg.

Havenkranen langs de Schipperskaai

Het is stil in de oude haven van Gent. Het was ooit anders: tot in de 20ste eeuw vormden de Oude Dokken het hart van de Gentse haven en domineerde een tiental havenkranen de skyline.

Hitlerbunker in Brûly-de-Pesche

Als een roedel wolven bezetten Adolf Hitler en zijn legerstaf in 1940 het Belgische dorpje Brûly-de-Pesche, vlak bij de grens met Frankrijk.

Leisteenfabriek Ynys-Y-Pandy

Al anderhalve eeuw is deze oude leisteenfabriek in Wales werkloos. Slechts 15 jaar lang werd er leisteen geproduceerd: een commerciële flop anno 1850.

Ironbridge

De wieg van de industriële revolutie staat in het Britse Ironbridge. Reden genoeg dus om het dorpje te bezoeken, dat haar naam dankt aan de eerste gietijzeren brug ter wereld, die in 1779 gebouwd werd boven de Severn-rivier.

Machinezaal brouwerij Wielemans-Ceuppens

De machinezaal van Wielemans-Ceuppens uit 1903 geeft onderdak aan een unieke verzameling stoommachines en compressoren.

Big Pit in Blaenavon

Hoe komt het dat een Welsch dorp, nog geen schort groot, in de 19de eeuw een van de hoofdrolspelers wordt in de industriële revolutie? Dankzij onder andere Blaenavon Ironworks en kolenmijn Big Pit.

Ruïnes Clydach Ironworks

Afgaand op de verkruimelde restanten van Clydach Ironworks zou je niet verwachten dat hier in 1841 werk nog 1.350 mensen werkten.

Blaenavon Ironworks

Dankzij het gebruik van 18de eeuwse spitstechnologie -steenkool en stoom- groeit Blaenavon Ironworks in het zuiden van Wales uit tot de op een na grootste ijzerproducent ter wereld.

Sound Mirrors

Tussen 1916 en 1930 bouwde het Britse leger betonnen schotels langs de zuidelijke en noordoostelijke kusten van Engeland om vijandige vliegtuigen en luchtschepen te detecteren.

Argenteau-Trembleur in Blegny

De mijn van Argenteau-Trembleur in Blegny is het laatste bastion van de Luikse steenkoolindustrie. In 1980 sluit Argenteau-Trembleur voor de derde keer in haar bestaan de poorten, dit keer definitief.

 

Leisteengroeve Rhos

"Welsh Slate" domineerde vanaf 1850 de noordwestelijke economie van Wales. In tientallen groeves werd leisteen losgekapt, zoals in het kleinere Rhos, op een flank van de Moel Siabod-berg in Snowdonia.

Zwemblad Blub

Sinds 2005 staat het zwembad Blub in het Berlijnse Neukölln droog. Gewelddadige jeugdbendes, ratten en hygiëneproblemen leiden tot de ondergang.

Bois du Cazier in Marcinelle

Op 8 augustus 1956 slaat het noodlot toe in de mijn van Bois du Cazier: honderden meters onder de grond breekt een felle brand uit waarbij 262 mijnwerkers om het leven komen.

 

Hellend vlak van Ronquières

Het Hellend Vlak van Ronquières overbrugt 68 meter en vervangt daarmee 16 sluizen op het kanaal tussen Brussel en Charleroi.

 

AVUS Südkurve

Een 75 jaar oud schaalmodel is het enige wat nog herinnert aan de plannen voor de bouw van een nieuwe zuidelijke bocht op het AVUS-circuit in Berlijn.

Winterslag

In 1917, bijna een eeuw geleden, gooit Winterslag als eerste Kempense mijn de poorten open.

Wünsdorf

De boog kan niet altijd gespannen staan voor de Russische soldaten die tijdens de Koude Oorlog in de verboden stad Wünsdorf bivakeren. In de zuidelijke vleugel van het "Haus der Offiziere" bevindt zich een binnenbad en sauna.

De verboden stad Wünsdorf

In 1994 trekken de laatste Russische soldaten zich terug uit de verboden stad in Wünsdorf, het hoofdkwartier van het Rode Leger tijdens de Koude Oorlog.

Markizaat van Lede

Het park van het Oost-Vlaamse Lede is al sinds 1200 de uitvalsbasis van de Heren van Lede. Ze lieten er een riant slot bouwen en kregen in 1633 promotie, toen ze de titel van markies kregen.

DDR

Zegezekere blik, vuist in de lucht en een golvende vlag versierd met hamer en sikkel: de bronzen buste voor de communistische leider Ernst Thälmann heeft de val van de DDR overleefd.

Watertoren Axel

Van de ruim 260 watertorens die sinds 1856 in het Nederlandse landschap opduiken, staan er nog 175 overeind, waaronder de watertoren in het Zeeuwse Axel.

Spoorlijn 74

Frontzate, de voormalige spoorlijn 74 tussen Diksmuide en Nieuwpoort, speelt in de Eerste Wereldoorlog plots een hoofdrol als frontlinie.

Gasmetersite

Een industrieterrein dat sinds midden de 19de eeuw een van de oudste gasfabrieken van België huisvestte, wordt vertimmerd tot een nieuwe stadswijk in Gent.

Steenkoolmijn Loos-en-Gohelle

Op de grens met Lens staat deze 66 meter hoge kolos uit gewapend beton: de extractietoren van Fosse n° 11-19, een Franse steenkoolmijn die 30 jaar geleden sloot.

Viaduct van Born

In het dorpje Born stampte het Duitse leger in 1916 in amper 8 maanden tijd een 285 meter lang viaduct uit de grond.

Vennbahn deel 2: Waimes - Troisvierges

Steenkooltreinen, militaire transporten en stoomlocomotieven dwars door de Hoge Venen hebben plaats geruimd voor fietsers op de historische Vennbahn. Een verslag van het traject tussen Waismes en Troisvierges.

Westwall

Waar de Vennbahn door het Duitse Lammersdorf snijdt, bots je op een rij betonnen drakentanden.

Vennbahn deel 1: Aachen - Waimes

Steenkooltreinen, militaire transporten en stoomlocomotieven dwars door de Hoge Venen hebben plaats geruimd voor fietsers op de historische Vennbahn. Een verslag van het traject tussen Aachen en Waismes.

Superkanon Lange Max

Een betonnen geschutsbedding is het enige dat na een eeuw nog overblijft van Lange Max, het grootste kanon uit de Eerste Wereldoorlog dat tot dan toe werd ingezet door de Duitsers.

Doodlopende vierbaansweg in Strépy

In de schaduw van de scheepslift van Strépy, mondt een ongebruikte weg met 4 rijstroken uit op een vers geploegde akker.

Brasserie Beaufort

Brasserie Beaufort, op de kop van het Westerstaketsel in Oostende, is niet meer: in het voorjaar van 2015 werd de "barak" gesloopt.

Boomse steenbakkerijen

De Rupelstreek telde op het einde van de 18de eeuw meer dan 100 steenbakkerijen, maar de opkomst van beton en de mechanisering luidden in de jaren 60 de zwanenzang in.

Fosse Delloye

Ook onze Franse buren woelden naar steenkool. In de Fosse Delloye duurde die zoektocht slechts een schamele 40 jaar, wegens niet rendabel.

Slipways Oostende

Oostende is meer dan zand, zee en zon. Op de Oosteroever dobberen 2 houten slipways, gebouwd in de Verenigde Staten en in 1931 geïnstalleerd, weet De Plate.

Spookbrug over het Albertkanaal

Al sinds 1977 lag de gewestweg N73 in Limburg te wachten op verkeer. Nochtans was er al een spookbrug over het Albertkanaal, eentje boven de Nijverheidsweg en een 2,5 kilometer lange ophoging gebouwd.

Sovjetmonumenten in Berlijn

In elke wijk van Berlijn stoot je nog op Russische gedenkplaatsen voor de soldaten van het Rode Leger die in de Tweede Wereldoorlog sneuvelden.

Waterschei

De "Charbonnages André Dumont-sous Asch", zo heet de mijn van Waterschei voluit. Een eerbetoon aan professor Dumont, de geoloog die in As op de steenkoollagen in de Kempense ondergrond stootte.

Zeche Zollern

In 1890 schieten de steenkoolmijnen in het Duitse Ruhrgebied als paddenstoelen uit de grond. De Zeche Zollern is een van de 70 nieuwkomers die je vandaag nog kunt bezoeken.

Route de la Laine

Automobilisten die over de Route de la Laine (RN518) in Moeskroen wilden bollen, moesten meer dan tien jaar geduld oefenen. Pas in 2021 werd de brugrotonde boven de nieuwe weg afgewerkt.

Rangeerstation Tempelhof

Een twee kilometer lange, honderd meter brede strook spoorbundels: dat was het rangeerstation Tempelhof, in gebruik sinds het einde van de 19de eeuw.

Cementindustrie Rüdersdorf

De wieg van de Duitse kalk- en cementindustrie staat in Rüdersdorf, waar de grootste kalksteengroeve van Centraal-Europa ligt.

Hotel Heinrich Heine

Het luxehotel Heinrich Heine opent in 1898 de deuren onder de naam "Fürst zu Stolberg".

Spoorlijn 63

De in 1873 aangelegde spoorlijn 63 tussen Kortemark en Ieper toont je nog de sporen van bloedige slagvelden tijdens de Eerste Wereldoorlog.

Declercq-Crombez

Oignies is de laatste plaats in het Franse mijnbekken van Nord-Pas-de-Calais waar steenkool ontgonnen werd. Pas in december 1990 sluit de mijn.

DDR-grens in de Harz

Tot in 1989 klieft de 500 meter brede DDR-grens het Harzgebergte in Duitsland doormidden.

Kerkhof psychiatrisch ziekenhuis

Tussen 1921 en 1981 vinden 1.750 patiënten hun laatste rustplaats op het kerkhof van het Rijkskrankzinnigengesticht van Rekem.

Sabatier

De blauwgelakte resten van de Franse steenkoolmijn Sabatier, opgedoekt in 1980.

La Coupole

Een 5 meter dikke, betonnen koepel beschermt het door dwangarbeiders in 1943 uitgegraven onderaardse complex voor de opslag en lancering van Duitse V2-raketten.

Bois-du-Luc

Veel (Oost-)Vlamingen pendelden in de 19de eeuw dagelijks met de trein naar le Centre (de mijnstreek rond La Louvière) om er af te dalen in een van de steenkoolmijnen.

 

Scheepslift les Fontinettes

De scheepslift van Fontinettes in het Franse Arques overbrugt een hoogteverschil van 13 meter op het kanaal van Neufossé, dat de rivieren de Leie en de Aa met elkaar verbindt.

Cokesfabriek Schwelgern

De cokesfabriek Schwelgern, opgetrokken in 2003 langs de Rijn in Duisburg, is een van de modernste, milieuvriendelijkste en grootste cokesfabrieken ter wereld.

De Brocken in de Harz

De Brocken is met 1141 meter de hoogste berg van Noord-Duitsland.

Glasfabriek Fauquez

"Bien travailler, bien s'amuser" luidt het devies op de gevel van de feestzaal van glasfabriek Fauquez.

Onbevaarbaar kanaal Condé-Pommerœul

Vissers, zwemmers en waterscooters zwaaien -voorlopig- de plak op het in onbruik geraakte kanaal op de grens tussen België met Frankrijk.

Ottiliaeschacht

De Ottiliaeschacht in Clausthal-Zellerfeld is de oudste nog overblijvende metalen schachtbok van Europa.

RAF Wildenrath

Voormalige militaire luchthaven van de Britse luchtmacht in het Duitse Wildenrath.

Stoompomp in Bernissart

De enige nog overblijvende stoompomp op het Europese vasteland staat in Bernissart.

 

Spoorlijn 80

De 4 kilometer lange spoorlijn 80/78A voert de steenkool vanaf 1876 uit de mijnen van Bernissart weg via Blaton.

Le Grand-Hornu

In 1810 tikt Henri De Gorge de steenkoolmijn van le Grand-Hornu in de Borinage op de kop.

 

Rammelsberg

In 1988 staakte de Duitse ertsmijn Rammelsberg na bijna 1.000 jaar de winning van koper, lood en zink.

V1-lanceerbasis

De Duitse luchtmacht ontwikkelt in de Tweede Wereldoorlog een onbemande vliegende bom, beter bekend als de V1 (Vergeltungswaffe).

Formule 1-circuit van Nijvel

Op het futuristische circuit van Nijvel vond op 4 juni 1972 en 12 mei 1974 de GP Formule 1 van België plaats. Beide keren ontkurkte Emerson Fittipaldi de champagne. Vandaag blijft er niets meer van over.

Slag om Verdun

Maandagochtend 21 februari 1916. Het is kwart na 7 's ochtends wanneer het Duitse leger het vuur opent op de forten ten noorden en oosten van het Franse Verdun.

Camp Marguerre

Diep verscholen in de bossen bij het Franse Verdun ligt Camp Marguerre, waar het Duitse leger in de Eerste Wereldoorlog het gebruik van beton uittestte.

Marcasse

Van december 1878 tot oktober 1880 hokt Vincent Van Gogh in de Borinage, waar hij zelfs 700 meter afdaalt in de steenkoolmijn van Marcasse.

 

DDR-grensdorp Hötensleben

In de Duitse gemeente Hötensleben staat nog 350 meter muur overeind, een restant van de kilometerslange grens die de DDR van West-Duitsland afgrendelde.

Kapel van Guémy

Anton van Bourgondië, een bastaardzoon van Filips de Goede, liet eind 15de eeuw de gotische kapel van Guémy bouwen op de Mont Saint-Louis.

Arenberg

Wie Wallers-Arenberg zegt, denkt meteen aan de beruchte kasseistrook in Parijs-Roubaix, maar aan de rand van het bos ligt ook de steenkoolmijn van Arenberg.

Filature du Rabot

Langs de Nieuwevaart in de Gentse Rabotwijk prijken de restanten van de "Filature du Rabot".

Kanaal Ieper-Komen

De IJzer met de Leie verbinden, dat is de droom die het kanaal Ieper-Komen moet waarmaken. In 1864 starten daarom de graafwerken, maar grondverschuivingen bij de heuvelrug in Hollebeke gooien al snel roet in het eten.

Peenemünde

Van september 1944 tot maart 1945 vuurden de Duitsers in een wanhoopspoging meer dan 3000 V2-raketten af op Londen en Antwerpen.

Tour Saint-Albert

De sloophamer dreigde eind 2014 voor de modernistische, betonnen mijnschacht van Saint-Albert in het dorp Péronnes-lez-Binche.

Havenkranen van Antwerpen

Langs de oevers van de Scheldekaai in Antwerpen troepen een tiental havenkranen samen: ze vormen de grootste (museale) verzameling havenkranen ter wereld.

Bierpinsel

De 46 meter hoge Bierpinsel negeren in het Berlijnse stadsdeel Steglitz, is moeilijk. In de observatietoren uit de jaren 70 kon je eten, drinken en een danspasje wagen.

KdF Prora

In 1935 gaf Adolf Hitler het startsein voor de bouw van een megalomane vakantiekolonie in Prora, op het Duitse eiland Rügen.

Friedhofsbahn Berlijn

De Friedhofsbahn voerde inwoners van het Duitse Berlijn-Wannsee snel en goedkoop naar het Südwestkerkhof. Tot de DDR in 1961 de lijn doorknipte.

Testgebied Duitse leger

Vanaf 1928 tot aan het einde van de Tweede Wereldoorlog testte het Duitse leger, diep verstopt in een uithoek van het land, vliegtuigen, water- en amfibievoertuigen.

Haus der Statistik

Plattenbau vlakbij Alexanderzplatz in Berlijn? Daar moet wel DDR-geschiedenis achter schuilgaan. Het prominente Haus der Statistik staat sinds 2008 te verkommeren.

Grenswachttorens bij Dassow

Voor ruïnes van wachttorens en versperringen moet je niet enkel in Berlijn te zijn. Ook in de meest noordwestelijke stad van de voormalige DDR, het Duitse Dassow, liet de grenszone zijn sporen na.

IJzeren Gordijn

De Duits-Duitse grens, de 1378 kilometer lange grens die tijdens de Koude Oorlog dwars door Duitsland sneed, maakte deel uit van het IJzeren Gordijn.

Hefbrug van Karnin

De hefbrug van Karnin, gebouwd in 1933, is een spoorwegbrug in Duitsland die het treinverkeer over de rivier de Peenestrom mogelijk maakte en de badplaatsen aan de Oostzeekust ontgrendelde.

Koninklijk paviljoen

Anno 1888 droomt koning Leopold II van een prestigieuze paardenrenbaan op een boogscheut van Brussel.

 

Luchthaven Pütnitz

Afbrokkelende Sovjetbeelden kijken met lede ogen naar het verval van een van de belangrijkste steunpunten van de Russisiche luchtmacht in Oost-Duitsland: de luchthaven van Pütnitz in Damgarten.

Springstoffabriek Düneberg

In 1876 richtte Max Duttenhöfer de springstoffabriek "Düneberger Pulverfabrik" dichtbij de Duitse stad Hamburg op, waar tijdens beide wereldoorlogen buskruit en andere springstoffen van de band rolden.

Spoorlijn 86

De Belgische spoorlijn 86 loopt van De Pinte tot in het Waalse Basècles. Enkel het gedeelte tussen De Pinte en Ronse is nog in dienst, de rest van de spoorbaan ligt te verkommeren.

Steenkoolmijn Ledoux

Van 1905 tot 1988 werd in de steenkoolmijn Charles Ledoux in Condé-sur-l'Escaut, net over de grens met Frankrijk, steenkool vanonder de grond gedolven.

N60 in Anvaing: ongebruikte vierbaansweg

Een 700 meter lange ophoging, hier en daar een spat asfalt en twee nutteloze viaducten: auto's zullen er niet meteen rijden op de vierbaansweg van de N60 in Frasnes-lez-Anvaing.

Glaswerk Stralau

In de Berlijnse wijk Friedrichshain spuwde Glaswerk Stralau tot 1997 flesjes uit voor de nabijgelegen brouwerij Engelhardt. Toen viel het doek voor de glasblazerij, die al sinds 1889 actief was.

Openluchtzwembad Spiere-Helkijn

Eén van de eerste openluchtzwembaden van België staat in Spiere-Helkijn. Een waterzuiveringsstation aan de monding van de Spierebeek in de Schelde werd in 1935 omgebouwd tot openluchtzwembad.

Mulberryhaven van Arromanches

Op 6 juni 1944 landen geallieerde troepen op de kusten van Normandië. D-Day betekent de ondergang van het nazi-rijk en het einde van de Tweede Wereldoorlog.

Verpleegsterschool

Ondanks het feit dat de verpleegsterschool van Ronse pas in 1978 gebouwd is, staat het gebouw al bijna 10 jaar leeg.

Scheepslader Le Truc

In het Henegouwse dorpje Lessines, langs de Dender, staat dit stukje industriële geschiedenis te verroesten: een scheepslader die de steenslag op de boten stortte.

Grenspost Helmstedt-Marienborn

De grenspost Helmstedt-Marienborn vormde ten tijde van de splitsing van Duitsland de belangrijkste grensovergang langs de Duitse binnengrens.

Bunkerstad Wünsdorf

De inwoners van het Duitse dorpje Wünsdorf krijgen in de Tweede Wereldoorlog een pak buren erbij, wanneer het leger in sneltempo bunkers optrekt om er het oppercommando te verstoppen.

Toren Oud-Stuivekens

De Sint-Pieterskerk van Oud-Stuivekenskerke was bij het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog nog maar een schim van zichzelf. Alleen de laatgotische kerktoren uit 1572 stond nog overeind.

American Petroleum Company

Via de Antwerpse haven druppelde de eerste Amerikaanse olie in 1863 Europa binnen, de Antwerpse petroleumindustrie vestigde zich tussen het Zuid en Hoboken.

Schwerbelastungskörper

Wat doet een veertien meter hoge, betonnen cilinder, in hartje Berlijn?

Luchtwachttoren Nieuw Namen

Luchtwachttoren in het Nederlandse Nieuw Namen. Tijdens de Koude Oorlog stonden 140 dergelijke uitkijktorens her en der verspreid in Nederland om tijdig vijandelijke vliegtuigen te signaleren.

Carels Frères

Maar liefst 712 stoommachines rolden tussen 1874 en 1914 van de band bij constructiewerkplaats Carels Frères (het latere ACEC) in Gent.

Russische sporen in Karlshorst

In Karlshorst, diep in het oosten van Berlijn, luidde de ondertekening van de capitulatie door Duitsland het einde in van de Tweede Wereldoorlog.

Hoogoven B in Ougrée

Hoogoven B aan de oevers van de Maas in Ougrée staat sinds de tijdelijke sluiting in oktober 2011 op standby. In 2019 wordt over het lot van de fabriek beslist.

Henrichshütte Hattingen

Een van de oudste bewaarde hoogovens in het Ruhrgebied, de Henrichshütte in Hattingen, zag het levenslicht in 1854.

Radarstation Teufelsberg

Op de top van de Teufelsberg, een kunstmatige heuvel even buiten het centrum van Berlijn, is het stil. Muisstil. Dat was in de Koude Oorlog wel even anders.

Doel

Het polderdorpje Doel ligt op de linkeroever van de Schelde en wordt omsingeld door de kerncentrale van Doel en het nieuwe Deurganckdok dat in 2005 in gebruik genomen werd.

RTT Oostduinkerke

De RTT Home was een van de tientallen vakantiekolonies aan de Belgische kust. Vanaf 1950 konden kinderen van RTT-personeel (het vroegere Proximus) hier op vakantie komen.

 

Sanatorium Joseph Lemaire

Op de top van een heuvel in Overijse, diep verstopt in de Tombeekse bossen, schuilde een van de meest bedreigde architecturale monumenten ter wereld: het sanatorium Joseph Lemaire.

Völklinger Hütte

Julius Buch stampte in 1873 de Völklinger Hütte uit de grond, waar tot in 1986 staal geproduceerd wordt.

Luchthaven Tempelhof

Het is een ongewoon zicht: wandelaars, fietsers en skaters verzameld op de taxibaan van een luchthaven. Vlakbij de verlaten verkeerstoren zitten mensen te barbecueën.

Olympisch Dorp uit 1936 in Berlijn

In 1936 organiseerde het Duitse naziregime de Olympische Spelen. Op het militaire domein van Döberitzer, bouwt de Wehrmacht het Olympisch dorp.

Stützpunkt Pommern

Op het hemelsbrede strand zijn de betonnen steunpunten van de Atlantikwall in 2013 weggehaald. 

Interbeton

Veertig jaar lang gulpte beton uit de enorme silo's van de betoncentrale van Inter-Beton aan het Handelsdok in Gent, maar begin 2009 stuurde Inter-Beton de fabriek op pensioen.

Commandocentrum Kemmel

In 1954 trok het Belgisch leger een bunker op aan de voet van de Kemmelberg, het uiterst geheime commandocentrum zou het hoofdkwartier van het leger vormen in geval van crisis of conflict ten tijde van de Koude Oorlog.

Murals in Belfast

Jarenlang stonden katholieken en protestanten met getrokken messen tegenover elkaar in de Noord-Ierse stad Belfast.

Consol

De dubbele schachtbok van steenkoolmijn Consolidation in Gelsenkirchen diende als voorbeeld voor de later gebouwde Schacht XII in de nabijgelegen mijn Zollverein.

Landschaftspark Duisburg-Nord

Anno 1901 liet August Thyssen een staalfabriek met hoogoven, de Rheinische Stahlwerke zu Meiderich bei Ruhrort, optrekken in het Duitse Duisburg.

Du Parc

In de textielfabriek van de familie Bosteels-De Smeth, opgericht in 1875, werd het Belgische kousenmerk du Parc geproduceerd.

Sanitary

Sinds 2008 was deze voormalige ondergoedfabriek bijna van top tot teen gerenoveerd, maar voor de laatste fase van de opknapwerken ontbrak het geld.

Tractiestation

Het tractiestation in de Gentse Rabotwijk zet jarenlang hoogspanning om in voeding voor het tramnet.

Treinwerkplaats RAW

In de treinwerkplaats Reichsbahnausbesserungswerk Franz Stenzer (RAW) in Berlijn herstelden meer dan 2.000 werknemers goederen- en personenwagons.

Abdij van Saint-Bertin

Nadat Franse revolutionairen de monniken in 1791 uit de abdij van Saint-Bertin verjaagden, begon de sloop ervan.

Transfo Zwevegem

Transfo Zwevegem, de oude elektriciteitscentrale van Zwevegem, wekte sinds 1911 stoom en elektriciteit op in de regio.

Kokerei Hansa

64 jaar lang was de cokesfabriek Hansa in de Duitse stad Dortmund in bedrijf, maar in 1992 sloot de fabriek de deuren.

Crachet-Picquer in Frameries

De voormalige steenkoolmijn Crachet-Picquer in Frameries sloot de poorten in december 1960 en is omgebouwd tot een wetenschappelijk avonturenpark.

Zeche Zollverein

In 1847 kwam de steenkool- en staalindustrie in het Duitse Ruhrgebied op kruissnelheid, industrieel Franz Haniel plantte dat jaar een steenkoolmijn in Essen.

Pannenfabriek du Littoral

Aan het kanaal Kortrijk-Bossuit prijkt sinds 1924 de pannenfabriek Céramique et briquetteries méchaniques du Littoral.

Postgebouw Gent X

Het postsorteercentrum in Gent-Sint-Pieters is een lang vervlogen herinnering: in 2007 werden de twee torens gedynamiteerd.

Veerhaven van Perkpolder

Een veerdienst verbond Zeeuws-Vlaanderen met Zuid-Beveland, een schiereiland dat tussen de Oosterschelde en de Westerschelde ligt.

Malterie

Een leegstaande mouterij, een fabriek waar van granen mout gemaakt wordt voor in bier, whisky en voedingsmiddelen, in Frankrijk.

Olympisch Stadion Berlijn

In 1936, net voor de Tweede Wereldoorlog uitbreekt, organiseert Duitsland de Olympische Zomerspelen in Berlijn.

Camping Jacques Junior

Camping Jacques Junior moest, net als buurman Camping Cosmos, opkrassen uit het beschermd duinengebied.

Houthalen

Houthalen is de laatst geopende mijn in het Kempense steenkoolbekken, waarvan je nu enkel nog het hoofdgebouw en de twee stalen schachtbokken terugvindt.

Helchteren-Zolder

Op 30 september 1992 haalde de Limburgse "Charbonnage d'Helchteren-Zolder" de laatste brok steenkool van de Benelux bovengronds.

Eisden

De steenkoolmijn van Eisden haalt vanaf 1922 steenkool uit de Limburgse ondergrond.

Pijler Oosterscheldekering

Naast de Oosterscheldekering in Nederland staat een 30 meter hoge, betonnen pijler er een beetje verloren bij.

Van Damme

In het hart van het Meetjesland zou je het niet meteen verwachten, maar ook hier beleefde de textielindustrie gouden jaren.

Onafgewerkte metro in Charleroi

De Métro Léger Charleroi moest uit acht lijnen bestaan die samen een metronet van 60 kilometer zouden vormen en 69 stations zou tellen. In 1976 openden de eerste stukjes van de lijn.

Forges de Clabecq

In de jaren 60 telde Wallonië nog een vijftigtal hoogovens. Na de sloop van Forges de Clabecq in 2012, bleven er nog slechts drie over.

Viaducten van Varsenare

Het viaduct van Varsenaere, vlakbij Brugge, werd in 1976 iets te optimistisch gebouwd voor de snelwegverbinding E403/A17 tussen Zeebrugge en Doornik.

Scheepslift van Strépy-Thieu

20 jaar na de start van de bouw ervan versluist de scheepslift van Strépy-Thieu de eerste boten. Tot 2016 is het de grootste scheepslift ter wereld.

 

Kortrijkse Katoenspinnerij

De Kortrijkse Katoenspinnerij lag sinds 1927 benepen tussen de Spinnerijstraat en het kanaal tussen Kortrijk en Bossuit.

Blekerij Alsberge-Van Oost

De blekerij Alsberge-Van Oost zag het levenslicht in 1879. Een eeuw later ging de blekerij over de kop en volgde jarenlange leegstand. 

Groothandelsmarkt der Vlaanderen

De Groothandelsmarkt der Vlaanderen werd in 1964 gebouwd langs de Ringvaart.

De Wolf Cosyns Maltings

Graan- en hophandelaar Jean-Louis De Wolf startte in 1790 met de mouterij "De Wolf-Cosyns" in hartje Aalst.

Militair Hospitaal

In 1913 opende het Militair Hospitaal vlakbij het strand tussen Oostende en Bredene, de deuren, maar al meteen raakte het zwaar beschadigd tijdens de Eerste Wereldoorlog.

Zandeken

De wijk het Zandeken in Evergem is vanaf 2006 van de kaart geveegd om plaats te ruimen voor de uitbreiding van de Gentse haven en het Kluizendok.

Cokeries de Marly

De Cokeries de Marly zag in 1930 het levenslicht langs het kanaal in Neder-Over-Heembeek.

Palast der Republik

Tussen 1974 en 1976 bouwde de DDR-regering de rijkelijk versierde Palast der Republik, een praalproject aan de Marx-Engels-Platz, dat onderdak gaf aan het Oost-Duitse Parlement, theaterzalen, verschillende restaurants en een bowlinghal.

Tissage et Filature Camille De Stoop

De torens en kantelen doen een kasteel vermoeden, maar dit was wel degelijk een spinnerij.

Spookhuis Sas van Gent

Het spookhuis Sas van Gent werd in 1905 opgetrokken door architect Jozef August Jacobs in opdracht van de verderlop gelegen glasfabriek Saint Gobain

Kasteel van Mesen

In het Oost-Vlaamse Lede schitterden tot 2010 de statige vleugels van het kasteel van Mesen, een school met internaat van het Koninklijk Gesticht van Mesen.

Leerlooierij Schotte

Leerlooierij Schotte nestelde zich begin 20ste eeuw tussen de Kapellekensbaan en de Dender in Erembodegem. De huid van runderen werd er bewerkt tot leren handtasjes en schoenen.

Carcoke Zwankendamme

De cokesfabriek in de haven van Zeebrugge kreeg in 1900 vorm en werd in de jaren dertig volledig vernieuwd. Na de Tweede Wereldoorlog, waarin de fabriek door de Duitsers bezet werd, volgen grote herstellingswerken en de heropstart.

Spreepark

Het pretpark Spreepark staat sinds 2001 stof te vergaren. In een poging een faillissement af te werden, verhuisde de eigenaar toen een deel van de attracties naar Peru, om daar met een propere lei te starten.

Camping Cosmos

Tussen Westende en Lombardsijde vond je tot in 2004 de sporen van Camping Cosmos, vooral bekend door de gelijknamige film van Jan Bucquoy.

Dadipark

"Welkom in Vlaanderens fantasierijkste speelpark, waar kinderen nog steeds de absolute koning zijn", zo verwelkomde het Dadipark zijn gasten tot het in 2003 voor het eerst in zijn geschiedenis op slot bleef.

Usines de Stordeur

Al sinds 1911 bewaakte de maïsmeelfabriek De Stordeur als een middeleeuws kasteel de oever van het kanaal tussen Leuven en de Dijle.

Tankstation

In de buurt van het nieuwe gerechtsgebouw in Kortrijk kan je door een olierijk gebied wandelen. De terreinen van "FD", een groot tankstation annex garage, werden na de sluiting ervan nog gebruikt door rijscholen.

Le Blockhaus d'Eperlecques

Diep verstopt in de bossen van Eperlecques bouwde het Duitse leger tijdens de Tweede Wereldoorlog een montage- en lanceerbasis voor V2-raketten. 
 

Advertenties